woensdag 19 september 2012

Wat te doen bij: Verkoudheid

Tja, ook ik moest er nu toch aan geloven, want ik ben echt snotverkouden. Een paar keer per jaar heb ik daar last van (vroeger elke 2 maanden) en aangezien er maar weinig mensen aan deze 'verkoudheidsgolf' zullen ontkomen leek het me handig om hier een artikeltje over te schrijven.

Wat is een verkoudheid?
Een verkoudheid is een ontsteking aan het slijmvlies in de neus, bijholten en keel. Dit wordt veroorzaakt door een virus, en dus niet door bacteriën zoals sommigen denken. Volwassen moeten er 2 tot 5 keer per jaar aan geloven, en kinderen wel 6 tot 10 keer per jaar. Ik denk dat dat laatste bij mij wel tot mijn 17e heeft geduurd. De verkoudheden hielden bij mij ook heel lang aan. Twee weken goed verkouden zijn was voor mij geen uitzondering. Gemiddeld duurt een verkoudheid niet langer dan een week, en eigenlijk moet je als het langer dan 10 dagen aanhoudt even de huisarts raadplegen. Het kan dan zijn dat er iets anders aan de hand is, zoals kaakholte-ontsteking of een allergie. 

De verschijnselen
De symptomen treden ongeveer 2 tot 3 dagen na besmetting op. Dit noemen we de incubatietijd. 
- snot in de neus en keel
- verstopte neus
- niezen
- hoesten
- keelpijn
- hoofdpijn
- druk op hoofd en/of kaken
- oorpijn
- pijnlijke of opgezette lymfeklieren
- verlies van smaak en reuk

Over het algemeen gaat een verkoudheid niet gepaard met koorts, maar soms kan een lichte verhoging optreden. 

Hoe werkt het?
De binnenzijde van de neus is bekleed met slijmvlies. Dit slijmvlies zit vol met bloedvaten en slijmklieren, die slijm kunnen produceren. Normaal wordt er precies genoeg slijm gemaakt om de neus prettig nat te houden. Het slijm in de neus werkt als een beschermende laag tegen virussen en bacteriën.

Te veel slijm in de neus veroorzaakt snotteren. Neusverstopping wordt behalve door te veel slijm in de neus, vooral veroorzaakt door een verdikking van het neusslijmvlies. Deze slijmvliesverdikking ontstaat wanneer de bloedvaten in de neus tijdelijk bloed vasthouden en daardoor toenemen in dikte, bijvoorbeeld tijdens een verkoudheid. Hiervoor kun je neussprays aanschaffen die de zwelling van het slijmvlies tegen gaan. Hierdoor kun je meestal al meteen veel vrijer ademen. Lees wel altijd goed  de bijsluiter want je kunt ze niet lang bewaren en meestal mag je ze niet langer dan 1 of 2 weken achter elkaar gebruiken.

Oorzaken
Er zijn onwijs veel verschillende verkoudheidsvirussen die allemaal ietsje anders zijn. Je bent extra vatbaar voor een verkoudheid als je weerstand minder is. Kou, vocht en tocht kunnen geen verkoudheid veroorzaken. Niet direct in ieder geval. Wel kunnen ze je weerstand verminderen waardoor je extra vatbaar wordt voor een verkoudheid. Ook door bijvoorbeeld over vermoeidheid en slechte voeding kan je weerstand verminderen.
Verkoudheidsvirussen verspreiden zich gemakkelijk via vochtdruppeltjes in de uitgeademde lucht die door anderen weer worden ingeademd. Dit gebeurt vooral als mensen dicht op elkaar zitten in slecht geventileerde ruimtes (bijvoorbeeld in de bus, tram of trein, op kantoor, op school of in een kinderdagverblijf). Het virus kan ook via de handen worden overgedragen. Iemand die verkouden is, zit bijvoorbeeld aan zijn neus of doet zijn hand voor de mond om te niezen of te hoesten. Vervolgens geeft hij een ander de hand of raakt iets aan dat daarna door anderen wordt aangeraakt. Iemand met een verkoudheid is besmettelijk vanaf het moment dat de eerste klachten ontstaan. De incubatietijd (periode tussen de infectie en dat iemand ziek wordt) is 2-3 dagen.

Een klassieke verkoudheid verloopt in fasen. Het virus komt via de neus binnen en wordt met het snot mee vervoerd naar de neuskeelholte. Het slijmvlies in de neuskeelholte is extra gevoelig voor het verkoudheidsvirus en daarom begint een verkoudheid meestal in de neuskeelholte, wat pijn of een rauw gevoel in de neuskeelholte geeft. De infectie breidt zich daarna uit naar de voorzijde van de neus resulterend in andere klachten, zoals snotteren en neusverstopping en naar de rest van de keelholte waardoor keelpijn lager in de keel en hoesten ontstaan. Soms zijn ook de stembanden ontstoken waardoor heesheid ontstaat. Een enkele keer doen ook de lagere luchtwegen (luchtpijp, longen) mee waardoor ook benauwdheid kan ontstaan.

Voorkomen
Tja, eigenlijk is dit praktisch onmogelijk. Wel kun je een aantal dingen doen om het zoveel mogelijk proberen te voorkomen.
- zorg voor goede weerstand (gezond eten, voldoende nachtrust, sporten)
- vermijd mensen die verkouden of ziek zijn
- gebruik papieren zakdoekjes en gooi ze na gebruik weg
- hand voor de mond bij hoesten of niesen
- was de handen regelmatig met zeep en schaf een anti-bacteriële handgel aan
- kom zo min mogelijk met je handen aan je gezicht (vooral mond, neus en ogen)

Geneesmiddelen
Een gewone verkoudheid gaat vanzelf over en kun je niet genezen met bijvoorbeeld een antibiotica kuur. Antibiotica helpt alleen tegen bacteriële infecties, en een verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus. 
Wel kun je een aantal dingen doen om de symptomen zoveel mogelijk te verzachten.
Je kunt zelf een zoutoplossing maken (beste zout zonder jodium) en dit een paar keer per dag in ieder neusgat druppelen. Ik snuif altijd zout water. Lekker is het niet, maar het maakt het slijm wel wat meer los. Het water komt gewoon via je neus in de keel terecht zodat je het weer uit kunt spugen. Ook kun je zoals ik al zei een neusspray aanschaffen. Ik raad dan aan om xylometazoline-neusdruppels of -spray te gerbuiken. Deze verminderen de zwelling van het neusslijmvlies. Dit kun je gewoon zonder recept bij de drogist of apotheek kopen. Let dus wel op de gebruiksaanwijzing want bij te lang gebruik kun je je slijmvlies beschadigen. 
Vaak en krachtig snuiten prikkelt het slijmvlies in de neus en zorgt ervoor dat besmet slijm in de voorhoofdsholten en oren kan komen. Daarom is het beter de neus niet te hard te snuiten of beter nog, op te halen.
Hoewel de werkzaamheid van stomen nooit is bewezen vinden sommige mensen dat het bij verkoudheid verlichting geeft. Ook het toevoegen van producten als menthol, kamfer of kamille kan prettig aanvoelen. Door te stomen komt het slijm wat meer los, zodat je even wat luchtiger adem kunt halen. Bij mij duurt dit eerlijk gezegd nooit lang. Wel smeer ik altijd dampo op mijn borst en keel. Ik merk dat dit kan helpen om vrijer adem te halen.
Ook zijn er keelpastilles te koop die je bij beginnende keelpijn al meteen in moet nemen zodat de pijn zoveel mogelijk verzacht wordt. En er bestaan natuurlijk ook middeltjes tegen hoesten.
Vroeger wilde ik bij de minste verkoudheid al een hoestdrankje want het was zo lekker zoet en smaakte naar drop.
Als laatste drink ik zelf altijd graag thee met honing tegen de keelpijn. Honing werkt verzachtend en pijnstillend. Verder zul je toch echt uit moeten 'zieken'. 

1 opmerking:

  1. Hihi, leuk zo'n artikel! Ik heb er eigenlijk wel een beetje last van de laatste tijd..

    BeantwoordenVerwijderen